Eritrociti ili crvena krvna zrnca

Broj eritrocita u krvi

Broj crvenih krvnih zrnaca u zdravih osoba zavisi od faktora kao što su pol, starost i nadmorska visina.

Muškarci Žene
Prosečan broj eritrocita 4,2 - 5,8 x 1012/l 3,7 - 5,2 x 1012/l

Procenat krvi koji čine eritrociti se naziva hematokrit i iznosi 40-45%.

Šta su to eritrociti?

Eritrociti ili crvena krvna zrnca pod mikroskopom

Eritrociti pod mikroskopom.

Eritrociti ili crvena krvna zrnca su najbrojnija vrsta ćelija u organizmu čija je osnovna uloga transport gasova:

  • kiseonika (O2) od pluća do tkiva, i
  • ugljen-dioksida (CO2) u obrnutom smeru.

Eritrociti su ćelije oblika bikonkavnog sočiva (sa udubljenjem sa obe njihove strane). Ovakav oblik eritrocitima daje maksimalnu elastičnost i savitljivost, omogućavajući im da prođu kroz veoma uske kapilare.

Zreli eritrociti sadrže oko 70% vode, a preostalu količinu uglavnom čini hemoglobin, koji služi za vezivanje gasova. Hemoglobin je crveni pigment pa je on odgovoran za crvenu boju krvi. Koncentracija hemoglobina se kreće od 140 g/l (kod žena) do 160 g/l krvi (kod muškaraca).

U proizvodnji eritrocita u početku učestvuju jetra, slezina i limfni čvorovi, a pri kraju, crvena koštana srž. Vremenom se koštana srž dugih kostiju postepeno zamenjuje masnim tkivom, tako da se nakon dvadesete godine ove ćelije proizvode samo u membranoznim kostima kao što su kičmeni pršljenovi, rebra, grudna kost i karlične kosti.

Sirovine potrebne za proizvodnju crvenih krvnih zrnaca su:

  • vitamin B12 (neophodan za proizvodnju hemoglobina),
  • folna kiselina,
  • proteini,
  • gvožđe (hemoglobin sadrži gvožđe),
  • koštana srž.
Levo: izgled eritrocita u arterijama kada raznosi kiseonik od pluća do tkiva. Desno: izgled eritrocita u venama kada vraća ugljen-dioksid do pluća

Levi nosi kiseonik,
a desni ugljen-dioksid

Na slici su prikazani dva eritrocita:

  • Levo: izgled eritrocita u arterijama kada raznosi kiseonik od pluća do tkiva.
  • Desno: izgled eritrocita u venama kada vraća ugljen-dioksid do pluća.

Ćelijska membrana eritrocita se sastoji od dvostrukog sloja lipida, slično kao i u gotovo svim ljudskim ćelijama. Ovaj dvostruki sloj je sastavljen od holesterola i fosfolipida u jednakim težinskim odnosima.

Bolesti krvi i dijagnoza

Bolesti krvi koje su vezane za crvena krvna zrnca su:

  • Anemija - smanjeni kapacitet krvi da prenosi kiseonik zbog malog broja crvenih krvnih zrnaca ili neke abnormalnosti crvenih krvnih zrnaca ili hemoglobina. Postoji više vrsta anemija:
    • Anemija zbog smanjenog gvožđa (Fe), je najčešći oblik anemije. Nastaje zbog smanjenog unosa gvožđa tokom ishrane pa hemoglobin, koji sadrži gvožđe, ne može da se formira.
    • Genetski prouzrokovane anemije koje za posledicu mogu imati nepravilno oblikovane eritrocite što može da dovede do blokade protoka krvi, šloga, bolova i oštećenja tkiva.
    • Anemija nastala zbog nemogućnosti organizma da apsorbuje vitamin B12 koji je neophodan za proizvodnju hemoglobina.
    • Anemija nastala zbog nesposobnosti koštane srži da proizvodi eritrocite.
  • Hemoliza je opšti pojam kojim se označava pojava masovnog raspada crvenih krvnih zrnaca. Može imati više uzroka, a može da dovede do hemolitičke anemije.
    • Parazit malarije može biti uzrok raspada eritrocita jer se on hrani njihovim hemoglobinom i zatim ih razgrađuje izazivajući groznicu.
  • Destrukcija doniranih crvenih krvnih zrnaca nakon transfuzije koja se često javlja usled nepodudaranja krvnih grupa.
Boja kapi krvi od kojih leva prenosi kiseonik (arterijska krv), a desna ugljen-dioksid (venska krv)

Leva kap prenosi kiseonik (arterijska krv),
a desna ugljen-dioksid (venska krv).

Analiza krvi koja se tiče crvenih krvnih zrnaca podrazumeva određivanje:

  • Broja crvenih krvnih zrnaca,
  • Hematokrita (procenat krvi koji čine eritrociti),
  • Sedimentacije.

Ako smatrate članak korisnim, podelite ga sa prijateljima:

NAJČITANIJI ČLANCI

Proširene vene

Proširene vene izazivaju neugodan bol naročito pri stajanju i stvaraju osećaj "teških" nogu. Od proširenih vena boluje oko 25% žena i 15-20% muškaraca. Pročitajte kako ih sprečiti.

Štitna žlezda

Štitna žlezda kontroliše metabolizam i veoma je važna za pravilan razvoj fetusa tokom trudnoće. Pročitajte kako da prepoznate simptome u poremećaju rada štitne žlezde.

Leukociti ili bela krvna zrnca

Povišen broj belih krvnih zrnaca je često indikator bolesti.

Krvni pritisak

Povišeni krvni pritisak uzrokuje aterosklerozu, aneurizme, moždani udar... Dugačak je spisak.

Dobar holesterol

Dobar holesterol uklanja loš holesterol sa unutrašnjih zidova krvnih sudova.

Hepatitis

Hepatitis je bolest jetre najčešće izazvana hepatitisnim virusima, ali ne i samo njima.